به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ بازار ارز رسمی در هفتههای اخیر شاهد افزایش تدریجی نرخ دلار مبادلهای بوده است. این نرخ که در ۱۵ دیماه از محدوده ۱۲۸,۴۰۰ تومان آغاز شده بود، اکنون با عبور از سطح ۱۳۶ هزار تومان وارد مرحله جدیدی از تعدیل شده است.این رشد تدریجی در شرایطی رخ داده که تورم سالانه و رشد نقدینگی همچنان در سطوح بالا قرار دارد. همین موضوع باعث شده تحلیلگران این روند را نه یک نوسان مقطعی، بلکه بخشی از یک سیاست هدفمند ارزی تلقی کنند.
همگرایی نرخ ارز با واقعیتهای تورمی
رشد ۶.۲ درصدی نرخ دلار مبادلهای طی ۴۳ روز کاری، در صورت محاسبه سالانه، معادل نرخ رشد حدود ۵۲ درصد خواهد بود. این رقم بهطور قابلتوجهی به نرخ تورم سالانه نزدیک است.با توجه به اینکه تورم سالانه در دیماه ۴۴.۲ درصد و تورم نقطهبهنقطه حتی به ۵۵ درصد رسیده، تثبیت نرخ ارز در سطوح قبلی میتوانست باعث ایجاد شکاف ارزی شود. افزایش تدریجی نرخ ارز، این شکاف را بهصورت کنترلشده کاهش میدهد.
جلوگیری از جهشهای ناگهانی ارزی
در سالهای گذشته، تثبیت مصنوعی نرخ ارز در شرایط تورمی معمولاً منجر به جهشهای ناگهانی و شدید شده است.این جهشها علاوه بر ایجاد شوک اقتصادی، انتظارات تورمی را نیز تشدید کردهاند.در مقابل، تعدیل تدریجی نرخ ارز میتواند فشارهای انباشته را در طول زمان تخلیه کند و از وقوع شوکهای ناگهانی جلوگیری نماید. این رویکرد بهطور خاص در اقتصادهایی با تورم بالا کاربرد دارد.
اثر بر انتظارات بازار
حرکت تدریجی نرخ ارز میتواند باعث شکلگیری انتظارات باثباتتر در میان فعالان اقتصادی شود. زمانی که مسیر حرکت نرخ ارز قابل پیشبینی باشد، رفتارهای هیجانی و سفتهبازانه کاهش مییابد.این موضوع بهویژه برای واردکنندگان، صادرکنندگان و سرمایهگذاران اهمیت دارد؛ زیرا امکان برنامهریزی مالی دقیقتری را فراهم میکند.
پیام سیاستی بانک مرکزی
افزایش تدریجی نرخ ارز مبادلهای نشان میدهد بانک مرکزی در حال استفاده فعال از نرخ ارز بهعنوان یک ابزار سیاستی است.این ابزار میتواند برای مدیریت تراز پرداختها و جلوگیری از عدمتعادلهای اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد.همچنین، هماهنگی نسبی میان نرخ ارز و تورم میتواند از کاهش بیش از حد ارزش واقعی ارز جلوگیری کند و فشار بر ذخایر ارزی را کاهش دهد.
نشانه تغییر رویکرد در سیاست ارزی
کامران رحیمی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: افزایش تدریجی نرخ ارز مبادلهای را میتوان نشانهای از تغییر در نحوه مدیریت بازار ارز است.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در گذشته، تلاش برای تثبیت نرخ ارز در سطوح پایینتر از واقعیتهای اقتصادی، معمولاً به ایجاد شکافهای ارزی و جهشهای ناگهانی منجر میشد. اما اکنون به نظر میرسد سیاستگذار تلاش میکند این تعدیل را بهصورت تدریجی انجام دهد.وی افزود: اگر این روند ادامه یابد، میتواند به کاهش شوکهای ارزی و ثبات بیشتر در بازار کمک کند. در واقع، این نوع مدیریت نشاندهنده پذیرش نقش تورم و متغیرهای پولی در تعیین نرخ ارز است.رحیمی تاکید کرد: در چنین شرایطی، میتوان گفت نوعی عقلانیت در سیاستگذاری ارزی در حال شکلگیری است. این رویکرد بهجای سرکوب نرخ ارز، بهدنبال مدیریت تدریجی آن است تا از بروز بحرانهای ارزی جلوگیری شود.
تثبیت واقعی بهجای تثبیت اسمی
افزایش تدریجی نرخ دلار مبادلهای نشان میدهد سیاستگذار ارزی در حال حرکت به سمت مدلی است که نرخ ارز را با واقعیتهای اقتصادی هماهنگ میکند. این رویکرد میتواند از ایجاد شکافهای بزرگ ارزی جلوگیری کند و مسیر حرکت نرخ ارز را قابل پیشبینیتر سازد.در صورت تداوم این سیاست، احتمال کاهش شوکهای ارزی و ایجاد ثبات نسبی در بازار افزایش خواهد یافت. مسیر فعلی نشان میدهد نرخ ارز بهتدریج در حال تطبیق با تورم و متغیرهای بنیادی اقتصاد است، نه حرکت در مسیر جهشهای ناگهانی.